به گزارش شبکه خبر، ناترازی گاز در سالهای اخیر به یکی از چالشهای اصلی اقتصاد و صنعت کشور تبدیل شده است؛ چالشی که در فصل سرد سال با افزایش مصرف بخش خانگی، محدودیت گازرسانی به صنایع و نیروگاهها را به دنبال دارد. در این شرایط، طرح «کارور گاز» با هدف کاهش مصرف و ارتقای بهرهوری انرژی در دستور کار قرار گرفته است.
سعید نادری، کارشناس حوزه انرژی در گفتوگو با شبکه خبر درباره اهمیت اجرای این طرح گفت: کارور گاز یک سازوکار اجرایی برای بهینهسازی مصرف انرژی است که در آن بخش خصوصی و شرکتهای تخصصی، مسئولیت شناسایی، تأمین مالی و اجرای پروژههای کاهش مصرف گاز را بر عهده میگیرند.
وی افزود: در این مدل، دولت بهجای آنکه صرفاً از ابزار افزایش قیمت یا اعمال محدودیت برای کنترل مصرف استفاده کند، زمینه را برای ورود شرکتهای تخصصی فراهم میکند تا از طریق اصلاح تجهیزات و فرآیندهای مصرف، صرفهجویی واقعی ایجاد شود.
این کارشناس حوزه انرژی تصریح کرد: بخش قابل توجهی از مصرف بالای گاز در کشور به دلیل فرسودگی تجهیزات، راندمان پایین موتورخانهها، ضعف عایقکاری ساختمانها و نبود سامانههای هوشمند کنترل مصرف است. بنابراین میتوان بدون کاهش سطح رفاه خانوارها، بخشی از این مصرف را از طریق اصلاحات فنی کاهش داد.
نادری گفت: کارورهای گاز میتوانند در بخشهای خانگی، تجاری، صنعتی و خدماتی فعالیت کنند و با اجرای طرحهایی مانند بهینهسازی موتورخانهها، نصب تجهیزات کنترلی، اصلاح مشعلها، عایقکاری و جایگزینی تجهیزات پرمصرف، میزان مصرف گاز را کاهش دهند.
وی افزود: نکته مهم آن است که درآمد کارور باید از محل ارزش اقتصادی صرفهجویی ایجادشده تأمین شود. به عبارت دیگر، هر میزان گازی که در نتیجه اجرای پروژه آزاد میشود، باید بر اساس یک سازوکار شفاف اندازهگیری و ارزشگذاری شود و سهم کارور و مصرفکننده از آن مشخص باشد.
این کارشناس انرژی ادامه داد: ایجاد بازار گواهی صرفهجویی میتواند یکی از ابزارهای مؤثر برای تأمین مالی طرح کارور گاز باشد. در این سازوکار، صرفهجویی به یک دارایی اقتصادی تبدیل میشود و شرکت مجری میتواند از محل گاز صرفهجوییشده، هزینه سرمایهگذاری و سود خود را دریافت کند.
نادری با تأکید بر ضرورت طراحی دقیق قراردادها اظهار کرد: اگر میزان صرفهجویی، نحوه محاسبه، دوره بازگشت سرمایه و شیوه پرداخت به کارور بهصورت شفاف تعیین نشود، بخش خصوصی انگیزه لازم برای ورود به این حوزه را نخواهد داشت.
وی گفت: یکی از الزامات اجرای موفق طرح، ایجاد نظام مستقل برای اندازهگیری و راستیآزمایی صرفهجویی است؛ زیرا میزان مصرف گاز تحت تأثیر عواملی مانند دمای هوا، تعداد مشترکان، میزان تولید و تغییرات فصلی قرار دارد و نمیتوان هر کاهش مصرفی را به عملکرد کارور نسبت داد.
این کارشناس حوزه انرژی افزود: طرح کارور گاز باید بهگونهای اجرا شود که منافع همه طرفها را تأمین کند. دولت باید از کاهش ناترازی و آزادسازی گاز منتفع شود، مصرفکننده باید کاهش هزینه یا ارتقای کیفیت خدمات را تجربه کند و کارور نیز باید از صرفهجویی واقعی ایجادشده درآمد به دست آورد.
نادری با اشاره به تأثیر این طرح بر بخش صنعت بیان کرد: کاهش مصرف گاز در ساختمانها و بخشهای غیرمولد میتواند گاز بیشتری را برای نیروگاهها، صنایع فولادی، پتروشیمیها و واحدهای تولیدی آزاد کند. این مسئله از توقف تولید در زمستان جلوگیری میکند و آثار مستقیمی بر رشد اقتصادی و درآمدهای ارزی کشور دارد.
وی ادامه داد: در شرایط فعلی، توسعه تولید گاز به تنهایی نمیتواند پاسخگوی رشد مصرف باشد. افزایش تولید نیازمند سرمایهگذاری سنگین و زمان طولانی است، اما بسیاری از پروژههای بهینهسازی را میتوان با هزینه و زمان کمتر اجرا کرد و در کوتاهمدت به نتیجه رساند.
این کارشناس انرژی خاطرنشان کرد: کارور گاز نباید به یک طرح اداری یا صرفاً تبلیغاتی تبدیل شود. اجرای آزمایشی در ساختمانهای دولتی، مجتمعهای بزرگ، صنایع پرمصرف و شهرکهای صنعتی میتواند نقاط ضعف و قوت این مدل را مشخص کند و زمینه اجرای گستردهتر آن را فراهم آورد.
نادری گفت: موفقیت طرح همچنین به همکاری دستگاههای مختلف، اصلاح مقررات، تسهیل صدور مجوزها و تضمین حقوق سرمایهگذاران نیاز دارد. بخش خصوصی زمانی وارد پروژههای بهینهسازی میشود که از بازگشت سرمایه و امکان دریافت مطالبات خود اطمینان داشته باشد.
وی افزود: اجرای طرح کارور گاز میتواند به ایجاد بازار جدیدی برای شرکتهای دانشبنیان، سازندگان تجهیزات کممصرف، شرکتهای خدمات انرژی و متخصصان حوزه مدیریت مصرف منجر شود و اشتغال و سرمایهگذاری جدیدی در بخش انرژی ایجاد کند.
این کارشناس حوزه انرژی در پایان تأکید کرد: مدیریت مصرف باید در کنار افزایش تولید به یکی از ارکان اصلی سیاست انرژی کشور تبدیل شود. طرح کارور گاز، در صورت برخورداری از مدل مالی شفاف، نظارت دقیق و ضمانت اجرایی، میتواند بدون افزایش قیمت گاز، بخشی از ناترازی انرژی را کاهش دهد.
دیدگاهها