شبکه خبر- گروه استانها: استان لرستان به واسطه ویژگیهای اقلیمی، تنوع توپوگرافی و منابع آبی، یکی از استانهای برخوردار از تالابهای طبیعی در کشور است.
وجود تالابهایی همچون بیشهدالان بروجرد، تنوردر دورود و مجموعه تالابهای شهرستان پلدختر، این استان را به یکی از زیستگاههای مهم حیاتوحش و پرندگان مهاجر تبدیل کرده است.
با وجود این ظرفیت ارزشمند، بخشی از تالابهای لرستان طی سالهای اخیر با چالشهایی نظیر کاهش منابع آبی، خشکسالی، تجاوز به حریم تالابها، تغییر کاربری اراضی و تصرفات غیرقانونی مواجه بودهاند؛ موضوعی که حفاظت از این زیستبومها را به یکی از اولویتهای اصلی ادارهکل حفاظت محیطزیست استان تبدیل کرده است.
آزادسازی اراضی تصرفشده تالاب بیشهدالان
در همین راستا، مدیرکل حفاظت محیطزیست لرستان روز چهارشنبه از صدور رأی محکومیت برای متخلفانی خبر داد که بخشی از اراضی تالاب بیشهدالان بروجرد را تخریب و تصرف کرده بودند.
کامران فرمانپور در گفتوگو با شبکه خبر اظهار داشت: با پیگیریهای حقوقی اداره حفاظت محیطزیست شهرستان بروجرد و اجرای حکم مرجع قضایی، ۳۶۰ مترمربع از اراضی تالاب بیشهدالان که توسط دو نفر از متخلفان تخریب و به صورت غیرقانونی تصرف شده بود، آزادسازی شد.
وی افزود: این افراد با هدف تغییر کاربری و زیر کشت بردن بخشی از اراضی تالاب اقدام به تخریب این عرصه طبیعی کرده بودند که با هوشیاری محیطبانان، مستندسازی تخلف و پیگیری مستمر حقوقی، شناسایی و پرونده آنان به مراجع قضایی ارسال شد.
محکومیت قضایی متخلفان محیطزیستی
مدیرکل حفاظت محیطزیست لرستان با اشاره به رأی صادرشده از سوی دستگاه قضایی، گفت: بر اساس حکم صادره، این دو متخلف به چهار ماه حبس تعزیری و پرداخت ۵۰۰ میلیون ریال جزای نقدی محکوم شدند.
فرمانپور این حکم را نشانه عزم جدی دستگاه قضایی در برخورد با تعرض به منابع طبیعی و زیستبومهای حساس دانست و افزود: همکاری مطلوب دستگاه قضایی استان در رسیدگی به پروندههای محیطزیستی، نقش مهمی در پیشگیری از تکرار چنین تخلفاتی دارد.
وی همچنین از تلاشهای محیطبانان و کارشناسان اداره حفاظت محیطزیست بروجرد در شناسایی، مستندسازی و پیگیری این پرونده قدردانی کرد.
تالابها؛ سرمایهای برای نسلهای آینده
مدیرکل حفاظت محیطزیست لرستان با تأکید بر اینکه اراضی ملی و تالابها متعلق به همه مردم و نسلهای آینده هستند، اظهار داشت: ادارهکل حفاظت محیطزیست استان با هرگونه دخل و تصرف غیرقانونی در عرصههای طبیعی و تالابها مطابق قانون برخورد خواهد کرد و اجازه نخواهد داد منافع عمومی قربانی سودجویی افراد شود.
وی افزود: حفاظت از تالابها تنها وظیفه دستگاههای اجرایی نیست و بدون مشارکت مردم، جوامع محلی و سایر دستگاههای مسئول، امکان صیانت مؤثر از این زیستبومهای ارزشمند وجود ندارد.
بیشهدالان؛ یکی از مهمترین تالابهای لرستان
تالاب بیشهدالان بروجرد یکی از مهمترین تالابهای استان لرستان به شمار میرود که علاوه بر نقش زیستمحیطی، از ظرفیت بالایی در حوزه گردشگری طبیعی، پرندهنگری و توسعه اکوتوریسم برخوردار است.
این تالاب هر ساله میزبان گونههای متعددی از پرندگان مهاجر و بومی است و به همین دلیل، حفاظت از آن نهتنها برای لرستان، بلکه در مقیاس ملی نیز اهمیت ویژهای دارد.
با این حال، این زیستبوم طی سالهای اخیر علاوه بر خشکسالی و کاهش منابع آبی، با تهدیداتی همچون تصرف اراضی، تغییر کاربری و فعالیتهای غیرمجاز مواجه بوده که ضرورت افزایش نظارت و حفاظت از آن را دوچندان کرده است.
تأکید بر احیای تالابهای لرستان و توسعه گردشگری طبیعی
در کنار اقدامات قضایی و حفاظتی، پیش از این مسئولان محیطزیست و میراثفرهنگی نیز بر ضرورت احیای تالابهای لرستان و بهرهگیری از ظرفیتهای طبیعی این زیستبومها برای توسعه پایدار تأکید کردهاند.
معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست کشور در جریان سفر به لرستان با اشاره به برنامههای این معاونت برای صیانت از تالابهای لرستان، اعلام کرده است که تأمین امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای حفاظت و احیای تالابهای بیشهدالان بروجرد، تنوردر دورود و مجموعه تالابهای شهرستان پلدختر با جدیت دنبال خواهد شد.
در همین رابطه، علی کردی رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان بروجرد نیز تالاب بیشهدالان را یکی از مهمترین زیستگاههای تالابی استان لرستان برشمرد و به مهر گفت: این تالاب که در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی بروجرد و در دشت سیلاخور واقع شده، زیستگاه گونههای متنوعی از پرندگان بومی و مهاجر از جمله لکلکها، حواصیلها و انواع مرغابیسانان است و نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی و تعدیل شرایط اقلیمی منطقه ایفا میکند.
از سوی دیگر، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان نیز با اشاره به ظرفیتهای گردشگری تالاب بیشهدالان، بر ضرورت توجه ویژه به این زیستبوم تأکید کرده و معتقد است این تالاب که از آن بهعنوان یکی از سه تالاب شاخص کشور یاد میشود، میتواند با توسعه زیرساختهای گردشگری به یکی از مقاصد مهم طبیعتگردی ایران تبدیل شود.
به گفته وی، بهرهگیری صحیح از ظرفیتهای طبیعی بیشهدالان علاوه بر حفاظت از این اکوسیستم ارزشمند، میتواند زمینه رونق اشتغال، توسعه اکوتوریسم و افزایش درآمد جوامع محلی را نیز فراهم کند؛ موضوعی که در کنار برنامههای حفاظتی، چشمانداز تازهای برای آینده این تالاب ترسیم میکند.
تالابها؛ زیستبومهایی با نقش راهبردی
کارشناسان محیطزیست معتقدند تالابها از پویاترین و مولدترین اکوسیستمهای جهان هستند و نقش تعیینکنندهای در حفظ تعادل اکولوژیک دارند.
این زیستبومها علاوه بر تأمین آب کشاورزی، تولید منابع شیلاتی، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی و کنترل سیلاب، با تصفیه طبیعی آب، تثبیت خاک، کاهش آلایندهها و ایجاد زیستگاه برای گونههای جانوری و گیاهی، نقشی اساسی در حفظ تنوع زیستی ایفا میکنند.
از سوی دیگر، تخریب تالابها میتواند پیامدهایی همچون افزایش گردوغبار، کاهش ذخایر آب، نابودی زیستگاههای طبیعی، کاهش درآمد جوامع محلی و تشدید مخاطرات زیستمحیطی را به دنبال داشته باشد.
لرستان؛ استانی با ظرفیت کمنظیر تالابی
لرستان به دلیل شرایط اقلیمی و جغرافیایی، یکی از استانهای دارای تنوع قابل توجه تالاب در کشور است.
شهرستان پلدختر با ۱۴ تالاب شناساییشده، مهمترین کانون تالابی استان محسوب میشود و تالابهای بیشهدالان بروجرد و تنوردر دورود نیز از دیگر زیستبومهای ارزشمند آبی این استان هستند.
با این وجود، کاهش بارندگی، افت منابع آب، پروژههای زهکشی، تجاوز به حریم تالابها و نبود مدیریت یکپارچه منابع آب و زمین، کیفیت اکولوژیکی این تالابها را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
احیای تالابها؛ ضرورتی برای توسعه پایدار
در سالهای اخیر، برنامههایی برای ثبت مالکیت دولتی بستر تالابها، جلوگیری از تصرفات غیرقانونی و اجرای طرحهای حفاظتی و احیایی در دستور کار قرار گرفته است.
کارشناسان بر این باورند که اگر این اقدامات با مشارکت جوامع محلی، تأمین حقابه زیستمحیطی، جلوگیری از تغییر کاربری و توسعه گردشگری طبیعی همراه شود، میتوان تالابهای لرستان را از وضعیت تهدید به فرصتی برای توسعه پایدار، اشتغال و رونق اکوتوریسم تبدیل کرد.
در این میان، صدور احکام قضایی علیه متجاوزان به عرصههای طبیعی، علاوه بر بازگرداندن اراضی تصرفشده به بیتالمال، میتواند پیام روشنی برای متخلفان باشد که حفاظت از منابع طبیعی و تالابها، مطالبهای عمومی و یکی از اولویتهای جدی دستگاههای مسئول است.
دیدگاهها