شبکه خبر- گروه استان ها، شیرین اسلوب: مشگینشهر در نخستین روزهای ماه محرم، حال و هوایی متفاوت به خود گرفته است، آئینهایی ریشهدار که قرنها است در فرهنگ عاشورایی مردم آذربایجان جریان داشته و هر سال جلوهای از عشق، وفاداری و دلدادگی مردم این خطه به حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفایش را به نمایش میگذارد.
خیابانها، مساجد، حسینیهها و تکایا سیاهپوش شدهاند و نوای یا حسین(ع) از گوشه و کنار شهر به گوش میرسد و مردم این شهرستان که از دیرباز به برگزاری آئینهای مذهبی و سنتی شهره بودهاند، امسال نیز با شور و شعوری مثالزدنی به استقبال ماه عزای سرور و سالار شهیدان رفتهاند.
در میان آئینهای متعددی که در ایام محرم در مناطق مختلف آذربایجان برگزار میشود، «طشتگذاری» و «شاهحسینگویان» از جایگاه ویژهای برخوردارند، مراسمی که نه تنها جلوهای از سوگواری برای شهدای کربلا هستند، بلکه بخش مهمی از هویت فرهنگی و مذهبی مردم این منطقه به شمار میروند.
آیین طشتگذاری که قدمتی چند صد ساله در آذربایجان دارد، پیش از آغاز رسمی مراسم عزاداری در محرم برگزار میشود. در این مراسم، طشتهای مسی یا برنجی که با آب پر شدهاند، با احترام و تشریفات خاص توسط ریشسفیدان، خادمان مساجد و هیئتهای مذهبی وارد مساجد میشوند.
عزاداران با ذکر صلوات و نوحهخوانی، طشتها را بر دوش گرفته و در میان حلقههای عزاداری به جایگاه مخصوص منتقل میکنند. سپس روحانیان و مداحان با قرائت دعا، مرثیه و ذکر مصائب اهل بیت(ع)، یاد تشنگی امام حسین(ع)، حضرت ابوالفضل العباس(ع) و کودکان دشت کربلا را زنده میکنند.
بسیاری از مردم معتقدند آب موجود در این طشتها نمادی از رود فرات است؛ رودی که سپاه دشمن راه دسترسی خاندان پیامبر(ص) به آن را بست و مظلومیت اهل بیت(ع) را در عاشورا به اوج رساند. به همین دلیل شرکتکنندگان با احترام خاصی به تشتها نزدیک شده و در فضایی آکنده از معنویت به عزاداری میپردازند.
آئین طشتگذاری تنها یک سنت مذهبی نیست بلکه نماد وفاداری است
حجتالاسلام رضا باوقار امام جمعه مشگینشهر در حاشیه برگزاری این آئین در گفتگو با شبکه خبر اظهار کرد: آئین طشتگذاری تنها یک سنت مذهبی نیست بلکه نماد وفاداری مردم به فرهنگ عاشورا و یادآور مظلومیت خاندان عصمت و طهارت است.
وی افزود: مردم آذربایجان همواره عشق و ارادت خود را به حضرت سیدالشهدا(ع) با برگزاری باشکوه این مراسم نشان دادهاند و امروز نیز نسل جوان در کنار پیشکسوتان این مسیر را ادامه میدهد.
امام جمعه مشگینشهر با بیان اینکه نهضت عاشورا یک مکتب انسانساز است، گفت: محرم بهترین فرصت برای تبیین مفاهیم ایثار، آزادگی، ظلمستیزی و دفاع از حق است و باید این ارزشها به نسلهای آینده منتقل شود.
وی تأکید کرد: دشمنان تلاش میکنند باورهای دینی و فرهنگی ملت ایران را تضعیف کنند اما حضور پرشور مردم در مراسم مذهبی نشان میدهد فرهنگ عاشورا همچنان زنده و اثرگذار است.
شاهحسینگویان بخشی از میراث فرهنگی و معنوی مردم منطقه
مهدی بخشی فرماندار مشگینشهر نیز در گفتگو با شبکه خبر با اشاره به اهمیت آئینهای سنتی محرم در این شهرستان اظهار کرد: مراسم طشتگذاری و شاهحسینگویان بخشی از میراث فرهنگی و معنوی مردم منطقه هستند که طی سالیان طولانی حفظ شده و به نسلهای بعدی انتقال یافتهاند.
وی افزود: این آئینها علاوه بر جنبههای مذهبی، نقش مهمی در تقویت انسجام اجتماعی، همبستگی مردمی و انتقال ارزشهای دینی دارند.
فرماندار مشگینشهر با قدردانی از حضور هیئتهای مذهبی، روحانیان و خادمان مساجد در این آئین سنتی گفت: حضور گسترده جوانان در مراسم عزاداری امسال بسیار چشمگیر است و این موضوع نشاندهنده پیوند عمیق نسل جدید با فرهنگ عاشورا و آرمانهای امام حسین(ع) است.
همزمان با برگزاری آئین طشتگذاری، مراسم سنتی «شاهحسینگویان» نیز در محلات مختلف مشگینشهر برگزار شد. این مراسم که در میان مردم منطقه با عنوان «شاخسی واخسی» شناخته میشود، یکی از معروفترین و پرشورترین آئینهای عزاداری آذربایجان محسوب میشود.
در این مراسم، عزاداران در قالب دستههای منظم و هماهنگ در خیابانها و محلات به حرکت درآمده و با در دست داشتن چوبهای نمادین و سر دادن نوای «شاه حسین، وای حسین» عشق و ارادت خود را به حضرت اباعبدالله الحسین(ع) ابراز میکنند.
حرکت هماهنگ عزاداران، نوحههای حزنانگیز، طنین ذکرهای عاشورایی و حضور اقشار مختلف مردم، جلوهای خاص به این مراسم میبخشد و هر ساله جمعیت زیادی از شهروندان و حتی میهمانان سایر شهرها را به خود جذب میکند.
شاه حسین گویان میراث گذشتگان
یکی از پیرغلامان حسینی مشگینشهر در گفتگو با شبکه خبر اظهار کرد: آئین شاهحسینگویان از گذشتههای دور در میان مردم این منطقه رواج داشته و سینه به سینه از نسلهای گذشته به ما رسیده است.
وی افزود: این مراسم تنها یک شیوه عزاداری نیست بلکه نماد وحدت، همدلی و عشق مردم به اهل بیت(ع) است و همه اقشار جامعه در آن حضور پیدا میکنند.
این پیرغلام حسینی ادامه داد: بسیاری از خانوادهها از دوران کودکی فرزندان خود را با این مراسم آشنا میکنند تا این میراث معنوی برای نسلهای آینده نیز حفظ شود.
یکی از جوانان شرکتکننده در مراسم شاهحسینگویان نیز به شبکه خبر گفت: حضور در این مراسم برای ما افتخار بزرگی است و احساس میکنیم با شرکت در این آئین، بخشی از فرهنگ و هویت مذهبی خود را زنده نگه میداریم.
وی افزود: شور و حال خاصی که در مراسم محرم وجود دارد در هیچ زمان دیگری دیده نمیشود و همین موضوع باعث میشود هر سال با اشتیاق بیشتری در برنامههای عزاداری حضور پیدا کنیم.
کارشناسان فرهنگی نیز معتقدند آئینهای سنتی محرم در آذربایجان از جمله طشتگذاری و شاهحسینگویان، علاوه بر ابعاد مذهبی، از ظرفیتهای مهم فرهنگی و اجتماعی برخوردارند و میتوانند نقش مؤثری در انتقال مفاهیم عاشورایی به نسل جوان ایفا کنند.
فضای معنوی حاکم بر مساجد و حسینیههای مشگینشهر، طنین نوحههای عاشورایی، حضور گسترده مردم در دستههای عزاداری و مشارکت فعال نوجوانان و جوانان در برگزاری مراسم، بار دیگر نشان داد فرهنگ حسینی همچنان در میان مردم این شهرستان زنده، پویا و تأثیرگذار است.
امسال نیز همانند سالهای گذشته، آئینهای طشتگذاری و شاهحسینگویان در مشگینشهر با شکوه خاصی برگزار شد و مردم این دیار با حضور گسترده خود ثابت کردند که عشق به حضرت سیدالشهدا(ع) و یاران باوفایش همچنان در قلبهای آنان جاری است؛ عشقی که نسل به نسل منتقل شده و به عنوان بخشی ارزشمند از میراث معنوی و فرهنگی منطقه، هر سال پرشورتر از گذشته تداوم مییابد.
دیدگاهها