شبکه خبر، گروه استانها: با فرارسیدن ماه محرم ۱۴۴۸ هجری قمری، شهر اصفهان بار دیگر خود را برای میزبانی یکی از گستردهترین و ریشهدارترین آیینهای مذهبی کشور آماده میکند؛ آیینهایی که از محلات تاریخی و گذرهای کهن شهر تا مصلاها، گلستان شهدا، حسینیهها و مراکز فرهنگی امتداد مییابد و جلوهای از پیوند عمیق فرهنگ عاشورایی با هویت اجتماعی و مذهبی نصف جهان را به نمایش میگذارد.
از طرفی محرم در اصفهان تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی شهری است که قرنها آیینهای سوگواری سیدالشهدا (ع) را در قالب دستههای سنتی، مراسم مردمی و اجتماعات بزرگ مذهبی حفظ کرده است. امسال نیز همزمان با آغاز دهه نخست محرم، مجموعهای از برنامههای شاخص ویژه کودکان، نوجوانان، بانوان و عموم عزاداران در نقاط مختلف شهر برگزار خواهد شد.
آغاز برنامههای محرم با همایش شیرخوارگان حسینی
نخستین برنامه فراگیر محرم در اصفهان، همایش شیرخوارگان حسینی است که همزمان با سراسر کشور در نخستین جمعه ماه محرم برگزار میشود. این مراسم که به یاد حضرت علیاصغر (ع)، کوچکترین شهید کربلا برگزار میشود، صبح جمعه ۲۹ خردادماه در مصلی بزرگ امام خمینی (ره) اصفهان و دیگر مراکز مذهبی شاخص شهر برگزار خواهد شد.
در این مراسم، مادران به همراه نوزادان خود با پوشاندن لباسهای نمادین به کودکان، یاد و خاطره مظلومیت خاندان امام حسین (ع) را گرامی میدارند. طی سالهای گذشته این آیین یکی از پرمخاطبترین برنامههای محرم در اصفهان بوده و پیشبینی میشود امسال نیز با حضور گسترده خانوادهها برگزار شود.
نوجوانان حسینی در سوگواره احلی من العسل
چند روز پس از برگزاری همایش شیرخوارگان، نوجوانان اصفهانی میزبان سوگواره «احلی من العسل» خواهند بود؛ برنامهای که به یاد حضرت قاسم بن الحسن (ع) و با مشارکت دانشآموزان برگزار میشود.
این مراسم که در تقویم ملی برنامههای محرم جایگاه ویژهای یافته است، روز ششم محرم با حضور هزاران دانشآموز در مراکز پیشبینیشده آموزش و پرورش و فضاهای بزرگ مذهبی شهر برگزار خواهد شد. هدف اصلی این برنامه تبیین نقش نوجوانان در نهضت عاشورا و آشنایی نسل جوان با ابعاد تربیتی و معرفتی قیام امام حسین (ع) عنوان شده است.
میدان امام حسین (ع)؛ کانون اجتماع بزرگ عاشورایی
یکی از مهمترین برنامههای محرم در اصفهان، اجتماع بزرگ عاشورایی است که طبق سنت سالهای اخیر در میدان امام حسین (ع) برگزار میشود. این مراسم که به یکی از شاخصترین گردهماییهای مذهبی مرکز کشور تبدیل شده است، همهساله هزاران عزادار را از مناطق مختلف شهر و استان گرد هم میآورد.
پیشبینی میشود اجتماع امسال نیز در عصر روز عاشورا و با حضور هیئتهای مذهبی، مداحان و اقشار مختلف مردم برگزار شود. این گردهمایی علاوه بر جنبههای مذهبی، نمادی از همبستگی اجتماعی و وحدت عزاداران حسینی در اصفهان به شمار میرود.
تداوم سنتهای کهن در گذرهای تاریخی اصفهان
محرم در اصفهان بدون دستهرویهای سنتی معنا نمییابد. آیینهایی که ریشه در تاریخ چند صد ساله این شهر دارند و هنوز در محلات قدیمی با همان اصالت گذشته برگزار میشوند.
در دهه نخست محرم، به ویژه در روزهای تاسوعا و عاشورا، مسیرهای تاریخی اطراف بازار اصفهان، میدان امام علی (ع)، مسجد جامع عتیق، جوباره، دردشت، احمدآباد، بیدآباد و برخی دیگر از محلات قدیمی شهر شاهد حرکت دستههای عزاداری خواهند بود.
این آیینها که بخشی از میراث ناملموس مذهبی اصفهان محسوب میشوند، هر ساله توجه پژوهشگران، گردشگران مذهبی و علاقهمندان به فرهنگ عاشورایی را نیز به خود جلب میکنند. حضور نسلهای مختلف در کنار یکدیگر در این دستهها، از ویژگیهای برجسته عزاداری سنتی اصفهان به شمار میرود.
شام غریبان و برنامههای ویژه بانوان
با فرارسیدن شب عاشورا، آیین شام غریبان در نقاط مختلف شهر از جمله گلستان شهدا، تخت فولاد، مساجد تاریخی و هیئتهای مذهبی برگزار میشود. در این مراسم عزاداران با روشن کردن شمع و برپایی آیینهای سوگواری، یاد غربت اهل بیت امام حسین (ع) پس از واقعه کربلا را گرامی میدارند.
در کنار این برنامهها، محرم امسال شاهد برگزاری مجموعهای از مراسم ویژه بانوان نیز خواهد بود. مجالس روضه، نشستهای معرفتی، محافل قرآنی، برنامههای تربیتی ویژه مادران و همچنین آیینهای مرتبط با شیرخوارگان حسینی از مهمترین بخشهای این برنامهها به شمار میرود.
همچنین نوجوانان و جوانان اصفهانی علاوه بر حضور در سوگواره احلی من العسل، در قالب هیئتهای دانشآموزی، برنامههای فرهنگی و فعالیتهای رسانهای مرتبط با محرم مشارکت خواهند داشت؛ حضوری که نشان میدهد فرهنگ عاشورا همچنان در میان نسلهای جدید این شهر تاریخی زنده و پویاست.
محرم ۱۴۴۸ در اصفهان در حالی آغاز شده است که پیشبینی میشود هزاران نفر از شهروندان و زائران در مراسم مختلف این ایام شرکت کنند؛ مراسمی که از شیرخوارگان حسینی تا شام غریبان، روایتگر تداوم سنتهای دیرپای عزاداری در یکی از مهمترین کانونهای مذهبی و فرهنگی ایران است.
دیدگاهها